Foto’s: Anne-Marie van Rijn
In Paradiso is het bij Wednesday flink druk. Beetje gek, het lijkt wel stijf uitverkocht. Toch kon je in de weken eraan voorafgaand nog gewoon kaartjes kopen. Op Ticketswap ging dat de laatste paar dagen zelfs tegen afbraakprijzen, uw reporter wist er eentje te scoren voor de halve prijs. Maar ja, het is saturday night, het einde van de winterkou is eindelijk een feit. In een grootstad die ook nog eens overloopt van de jonge toeristen kost het dan weinig moeite om een stoot volk op de been te krijgen.
Gitaarmuziek heeft het al sinds begin deze eeuw moeilijk. Het zit in een beetje in het verdomhoekje. Want of je er nou hitparades, streaminglijsten of journalistenlijstjes op naslaat, overal is rockmuziek ondervertegenwoordigd. Bijzonder is dat het vooral de journalisten zijn die er maar moeilijk afscheid van kunnen nemen. Altijd weer blijven ze erop terugkomen, altijd weer zetten ze hun schouders eronder, altijd weer wijzen ze in al hun deskundigheid op gitaaracts die ‘the new thing’ zijn. Zo ook vorig jaar. Tussen al het moderne elektronische geweld prijkten in de diverse eindlijstjes platen van Geese, Turnstile en Wednesday. Alle drie bejubeld, alle drie gemaakt door ambachtslieden die nog steeds zweren bij houten planken met vier of zes snaren erop gespannen.
Je kan erover discussiëren of muziek al dan niet baanbrekend moet zijn, maar Bleeds, het gelauwerde zesde album van Wednesday is dat in ieder geval niet. Eerder is het traditie en vertrouwelijkheid troef op die plaat. Want hardrock, shoegaze, country, punk en grunge, dat zijn nou niet bepaald terreinen waar vernieuwing zit. Hooguit een mengvorm ervan kan origineel uitpakken, zeker wanneer dat is aangezet met zaken als intensiteit, emotie en urgentie. Precies daar zoekt Wednesday het.
Al twee keer eerder stond de band uit North Carolina in Paradiso. De eerste keer – hoe kan het ook anders – bij London Calling. Deze derde keer stonden ze aanvankelijk ingepland in de Tolhuistuin, maar vermoedelijk door het onverwacht grote solo-succes van hun gitarist MJ Lenderman zijn ze in tweede instantie toch maar doorgepromoveerd naar de Grote Zaal. Lenderman maakt even wonderschone als oerconservatieve country-rock, speciaal geschikt voor mensen die maar niet van Neil Young los kunnen komen. Concerten van hem werden het afgelopen najaar beloond met extreem jubelende recensies. Dat ging in bewoordingen die je normaal gesproken voor Johannes de Doper reserveert.
Ook al speelt Lenderman op succesplaat Bleeds gewoon mee, van te voren was al duidelijk dat hij er deze avond niet bij zou zijn. Voor live concerten met Wednesday past hij . Het is dus een beetje de Brian Wilson-manier van werken: op toernee laat je het genie van de band gewoon thuis. Maar geen nood, voor MJ is een stand-in geregeld. Omdat Wednesday in Paradiso in het halfduister staat te spelen valt dat nauwelijks op.
Als er iets is waar Wednesday het in een live-setting van moet hebben dan is het wel van frontvrouwe Karly Hartzmann. Zij heeft de looks, het charisma, de stem, de charme en de flair. Zij heeft dat zekere ‘iets’ dat TV-talentenjachtjury’s-met-steevast-grote-verbaasde-ogen tien jaar geleden nog de X-factor noemden. Bovendien houdt ze steeds tussen de nummers door een aardig, lief, innemend of onderhoudend praatje. Daarmee houdt ze het volk moeiteloos bij de les en kweekt ze en passant een soort van community feeling. Een gezellige boel en een meelevende zaal zijn het effect.
Waar studioproduct Bleeds lekker dynamisch laveert tussen hard en zacht, en daarin een fijne balans weet te vinden, daar is Wednesday live meer een band met twee gezichten. Als ze van start gaan met een stevig Pixies/Smashing Pumpkins-achtig grungeblokje zit je je af te vragen waarom die pedal steel-speler daar rechtsachterin er nou bij is. Met zijn handen zie je hem ijverig schuifbewegingen maken maar je hoort er bijna niks van. Tegen al het gitaargeweld om hem heen is hij duidelijk niet opgewassen. Als de band vervolgens overgaat tot een smaakvol country-rockblokje is dat niet alleen effe gas terugnemen maar komt dat ook over als een stijlbreuk, al komt die pedal steel-speler nu wèl goed tot zijn recht.
Tegen het einde slaat de band weer uitbundig aan het rocken. Dit keer doen ze er een schepje bovenop, wordt het erg grungy en begin ikzelf last te krijgen van Cranberries-associaties. Die arme pedal steelspeler kan nu net zo goed buiten een peukie gaan roken, hij zit er meer voor het plaatje. In hun laatste nummer wordt het zelfs herrie om de herrie. Karly verruilt dan het zingen voor een hardgrondig screamen. Iets dergelijks stuit bij mij tegen de borst. Ik ben tegen zinloos geweld en net zo goed tegen zinloos gitaargeweld.
Mengvormen van country met soul, punk, blues en dance kwamen in het verleden al voorbij. Maar country kruisen met shoegaze? Nee, dat kenden we nog niet. Of nou ja shoegaze, het komt dus eerder in de buurt van grunge. Te vrezen valt dat ook deze kruisbestuiving eventjes leuk en opzienbarend is, om daarna weer in de vergetelheid te verdwijnen. Dat het bij Wednesday allemaal welgemeend is lijdt geen twijfel, maar tegelijkertijd klinkt het wat vergezocht. Een woud aan toekomstige mogelijkheden valt er sowieso niet in te ontdekken.
Aan de publieksreacties is hun tweeslachtigheid terug te zien: als Wednesday gaat rocken zie je het jongere publieksgedeelte het op een springen zetten (ja zelfs één crowdsurfer gespot), en als ze op de countrytoer gaan komt het meeste applaus van de verhoogde zijkanten van de zaal alwaar de krasse knarren zich ophouden. Een echt gemeenschappelijke brok in de keel is er pas aan het eind als Karly uitweidt over de verontrustende politieke situatie in Amerika. Net zoals onlangs ook Jeff Tweedy en Die Spitz verontschuldigt ze zich voor haar land, ze schaamt zich. Rechtstreeks uit het weemoedige hart komen haar woorden. Ze ontlokken vurige steunreacties aan het publiek. Wij tegen de wereld, samen zullen we overwinnen, we shall overcome, dat gevoel rijst op. En wie iets dergelijks kan opwekken bij popconcerten schiet in de roos. Kippenvel.
Conclusies: a) Wednesday is een puike band die country en grungy shoegaze op de plaat goed weet te fusen maar live op twee gedachten hinkt b) zonder Karly Hartzmann zou Wednesday live niks meer zijn dan een gezichtsloze bar band c) een acceptabel zaalgeluid bij rockconcerten in Paradiso, het blijkt mogelijk!
