Het WK staat voor de deur en dus zal er de komende weken weer volop “It’s coming home, it’s coming home, football’s coming home” door Engelse huiskamers, pubs en uit radio’s schallen. Die tekst slaat ook dit jaar weer helemaal nergens op, maar het is nu eenmaal het refrein van Three Lions, het populairste Engelse voetballied aller tijden. Het nummer stamt van het EK van 1996, toen Groot-Brittannië gastland was en voetbal dus wél thuiskwam. Sindsdien stoffen platenmaatschappijen het nummer bij elke eindtoernooi opnieuw af. Dit jaar verschijnt het zelfs in een speciale jubileumeditie op rood vinyl. The Lightning Seeds hadden er destijds per ongeluk hun allergrootste hit mee. En dat terwijl de FA er eigenlijk weinig in zag en zelfs koos zijn geld in te zetten op een ander officieel EK-lied. Voor Ian Broudie, de man achter The Lightning Seeds, is het nummer een zege en een vloek tegelijk.
De directie van de FA nodigde Ian Broudie begin 1996 uit om een EK-nummer te maken voor het Engelse team. Ze kwamen bij hem terecht via het BBC-programma Match Of The Day. Dat gebruikte een instrumentale versie van zijn nummer Life Of Riley als begeleiding van het item Goal Of The Month. Broudie’s Lightning Seeds waren destijds vrijwel alleen bekend onder indiefans, vooral vanwege hun hit Pure. Toch was de keuze van de FA best begrijpelijk. De combinatie indie en voetbal was in 1990 al succesvol gebleken. Toen had de FA New Order gevraagd een WK-lied op te nemen. Het resultaat (World In Motion) was een schot in het doel. Het was voor die band hun meest succesvolle song ooit. De combinatie voetbal en “Madchester” werkte. Datzelfde zal dan ook wel gelden voor voetbal en britpop, zo moet de FA geredeneerd hebben
Toen de FA hem vroeg had Broudie er eigenlijk niet zoveel trek in om een voetbalnummer te schrijven. Hij vond dat soort liedjes over het algemeen maar heel matig en op zijn best zozo. Zijn analyse was dat voetballiedjes gewoon ontzettend saai zijn, omdat ze niks anders doen dan een elftal ophemelen. Vaak in combinatie met abominabel gezang van wat spelers. Broudie kreeg er pas zin in toen hij bedacht dat hij een nummer wilde maken dat aansluit bij het perspectief van de Engelse voetbalfan. Die weet diep in zijn hart heus wel dat zijn team nooit of te nimmer meer kampioen zal worden. Maar bij elk toernooi is er wel hoop. Hij vroeg het komisch duo Frank Skinner en David Baddiel om hem te helpen dat gevoel in tekst te vatten.
Het resultaat van die samenwerking is Three Lions. Die titel verwijst naar de drie leeuwen in het FA-logo dat de spelers van het Engelse team op hun shirt hebben staan. Baddiel en Skinner hadden dat bedacht. Toen Broudie hun tekst voor het eerst hoorde dacht eerst dat het een verwijzing naar sponsor Adidas was. Hij hoorde namelijk three lines. Die drie leeuwen op het shirt waren hem nog nooit echt opgevallen. Niemand niet overigens, de drie leeuwen zijn eigenlijk door dit lied pas prominent onderdeel van het Engelse voetbalbewustzijn geworden.
De FA bleek niet meteen enthousiast over het resultaat. Toen Ian Broudie de eerste versie van het nummer daar op de burelen liet horen, vonden ze het allemaal wat te negatief. Het tweede couplet van het nummer bestaat uit een opsomming van legendarische momenten uit de Engelse voetbalgeschiedenis. En dat waren niet allemaal goals. “Bobby belting the ball” gaat nog over het afstandsschot van Bobby Charlton in de groepswedstrijd tegen Mexico op het WK van 1966. En “and when Lineker scored” verwijst naar diens goals tegen West-Duitsland in de halve finale in 1990. Maar de zinsnede “Butcher going to war” schoot de FA in het verkeerde keelgat. Het verwijst naar Terry Butcher die in de kwalificatiewedstrijd tegen Zweden in 1989 doorspeelde met een fikse hoofdwond. Hij liep de wond op in een kopduel met Johnny Ekström. Butcher speelde de wedstrijd uit en bleef ook gewoon lekker ballen koppen, waardoor zijn witte shirt en het verband om zijn hoofd als in een goedkope horrorfilm steeds roder en roder werden.
Geen fraai beeld, zo oordeelde de FA. Bovendien zou het weleens hooliganisme aan kunnen wakkeren. En dat terwijl de FA juist vrede op de tribunes predikt. Die strofe moest er dus uit. Verder miste de FA het ophemelen van het team in de tekst en waren ze het er niet mee eens dat er geen spelers meezongen. Dat moest allemaal anders.
Mooi niet, was de eerste reactie Broudie, Skinner en Baddiel. Ze dreigden het nummer dan maar zonder de steun van de FA uit te brengen. Maar dat vond de FA nou ook weer niet de bedoeling. Blijkbaar hadden ze toch iets van de hitpotentie in het nummer gehoord. Bovendien was er niet genoeg tijd meer om iemand anders te vragen een nummer te schrijven. Het draaide allemaal uit op een compromis, waarbij de FA uiteindelijk meer water bij de wijn deed dan het dappere drietal. Het nummer bleef hetzelfde. Alleen ging de zin over Terry Butcher eruit. Dat werd: “that tackle by Moore”, verwijzend naar Bobby Moore’s tackle die bij het WK van 1970 een doelpunt door de Braziliaanse sterspeler Jairzinho voorkwam.
De FA trok ondanks deze aanpassing hun handen toch een beetje af van het nummer. Het was nog wel een “officieel” voetballied en spelers van het team mochten hun sukkelige rolletjes spelen in de videoclip, maar echt van harte ging het niet. De FA koos er zelfs voor om het nogal zouteloze We’re In This Together van Simply Red , dat ze blijkbaar ergens op de plank hadden liggen, ook een officiële status te geven. Die band mocht het nummer ook ten gehore brengen bij de opening en de sluiting van het 1996-toernooi. Misschien wilde de FA daarmee op safe spelen, maar The Lighting Seeds trokken uiteindelijk aan het langste eind hoor.
Toen Three Lions uitkwam, kwam het meteen binnen op nummer 1 in de Britse hitparade. De enige serieuze concurrent voor die plek was Killing Me Softly van The Fugees en de twee nummers wisselden wekenlang stuivertje. Het nummer bleek een paar weken later helemaal succesvol toen alle Engelse fans het uit volle borst begonnen te zingen tijdens de groepswedstrijd tegen Nederland. Dat hielp, want Engeland won die wedstrijd met 4-1 (enige tegendoelpunt door Kluivert). Broudie besefte toen dat hij een tijdloos nummer had gemaakt. Niet vanwege die winst van Engeland, maar omdat fans helemaal nooit het officiële voetballied in het stadion meezingen. En nu ineens wel. En ze zijn er eigenlijk nooit mee gestopt.
Three Lions was in 1996 niet alleen een succes in Groot-Brittannië. Nadat Duitsland Engeland had uitgeschakeld in de halve finale, werd het nummer ook daaro een hit. Dat was het begin van het eigen leven dat het nummer zou gaan leiden. Sinds 1996 is het zo’n beetje het officiële anthem van de Engelse fan. Bij elk eindtoernooi staat het weer in de top tien en door de jaren heen heeft Broudie zelfs wat aangepaste versies uitgebracht. De meest recente nog in 2022, toen hij Three Lions (It’s Coming Home For Christmas) uitbracht special ter ere van de winst van de “Lionesses” tijdens het EK voor vrouwen dat jaar.
Hieperdepiep hoi, groot succes voor The Lightning Seeds dus. Maar ook een molensteen. Speelde de band vóór het EK van 1996 nog in kleine zaaltjes voor een toegewijde indie crowd, na Three Lions werden de zalen groter en trok de band meer mainstream publiek. Beide groepen tegelijk tevreden stellen is lastig. Voor oude fans is het voetbalnummer een anomalie die je gerust van de setlist mag laten. De nieuwe fans komen voor juist dat nummer. Maar welke band heeft er nu zin om tijdens elk concert een voetbalnummer te moeten spelen? Bovendien waren Baddiel en Skinner geen bandleden en dus ook niet aanwezig bij de liveshows.
Hevig dilemma dus voor Broudie. Hij besloot New Order als voorbeeld te nemen. Hun World In Motion stond ook maanden op nummer 1, maar zij spelen het nummer hoogst zelden live. Hun fans zitten er ook helemaal niet op te wachten. Voor de nieuwbakken fans van The Lightning Seeds bleek dat echter niet te werken. Ouders kwamen met kinderen naar de concerten en die waren in tranen als de band niet hun favoriete nummer speelde. Boegeroep alom! Broudie worstelde er jaren mee. Pas toen Robbie Williams het nummer als vanzelfsprekend live ging spelen, kreeg Broudie een wat meer ontspannen relatie met het nummer. Die goeie ouwe tijd heeft weer eens alle wonden geheeld. Tegenwoordig staat het nummer doodleuk ieder optreden op de setlist en is het gewoon een van de succesnummers van de band. Want gelukkig is het repertoire van The Lightning Seeds breder en dieper dan alleen Three Lions. Maar dat is een verhaal voor een andere keer.