Afgelopen zondag, 14.30 uur, Noord-Holland. In het Kras Stadion neemt de FC Utrecht het op tegen de plaatselijke FC Volendam. Al snel wordt duidelijk dat de keurtroepen van Ron Jans niet bij machte zijn een vuist te maken tegen de wijdbroeken, die dan ook met een simpele 2-1 overwinning van het veld stappen. En boy oh boy, wat een kou daar aan de boorden van het IJsselmeer! Tegen het einde van de middag voel je de kilte vanuit de betonvloer als het ware dwars door je schoenzolen heen je lichaam intrekken. En ook muzikaal is het behelpen geblazen daar in het palingtheater. Goed, aan smakeloze Nederlandstalige beuktechno doen ze niet (alles beter dan de Galgenwaard) maar deuntjes van The Cats en BZN zijn evenmin verheffend. Ja man, dit soort stokouwe muziek tettert nog doodleuk door de stadionspeakers daar. Vermoedelijk is Kras het enige stadion ter wereld waar dit soort muziek nog naar hartenlust opgezet wordt. Damn, zou dit dan alles zijn wat deze gure, godvergeten provincie te bieden heeft?
Neen luidt het antwoord, want effe verderop in het fotogenieke Haarlem vind er een mooi avondprogramma plaats. The Lords Of The Underground treden er op in de kleine zaal van het Patronaat. Ook hartstikke ouwe school maar dan van topkwaliteit! The Lords Of The Underground staan beter bekend als L.O.T.U.G, en dat mag je weer uitspreken als ‘lowtug.’ Here come the Loooooords!
Even het vergrootglas erbij pakken: in het NYC van begin jaren 90 waren acts als Public Enemy, LL Cool J en Run DMC al behoorlijk uitgeraasd terwijl de Beastie Boys ‘m waren gesmeerd naar de westkust. De heerschappij van NAS, Biggie, Jay-Z, Mobb Deep en de Wu-Tang Clan zou nog enkele jaren op zich laten wachten. Kortom, er was sprake van een leegte, een interbellum. Was er dan niemand om dat gat te vullen?
Ja! Juist wel! Terwijl de ogen van de wereld gericht waren op de westkust (gangsta rap, Rodney King, LA-riots, NWA, Ice-T, Dr. Dre, Snoop Dogg, Cypress Hill, House of Pain, etc) verscheen in NYC het ene meesterwerk na het andere. En niks geen gangsta rap, alles werd even integer en liefdevol in elkaar gezet. We hebben het dan over een hele serie rappers die hun kans grepen. Ze kleurden hun tijd met verve, al bleef dat meestal beperkt tot één fantastisch album, meestal hun eersteling. We hebben het dan over Jeru the Damaja, Naughty by Nature, Kool G Rap, Onyx, Diamond D and the Psychotic Neurotics, Redman, Lords of the Underground, Brand Nubian… en dan vergeet ik er nog een paar. Allemaal kenden ze hun bloeitijd in die curieuze periode 1992-1995.
Ook het debuutalbum LOTUG was geweldig en viel precies in dat tijdperk. ‘Here Come The Lords’ heette het, uit 1993. LOTUG bestond uit het illustere trio dj Lord Jazz, Mr. Funke en DoItAll en hun album werd geproduceerd door de legendarische Marlon Williams, beter bekend als Marley Marl. Het is op deze plaat waarop we hun drie grote hard-hitting undergound-anthems ‘Psycho,’ ‘Chief Rocka’ en ‘Funky Child’ tegenkomen. Omdat de hoogtijdagen van LOTUG samenvielen met die van de gangsta-rap zijn er daarmee wel muzikale synchroniciteiten aan te wijzen: de energieke, knalharde beats en assertieve raps leken niet eens zo heel veel te verschillen met die van pakweg Ice Cube ten tijde van zijn Death Certificate. De clips van LOTUG van destijds lieten ook bozige, stuurs kijkende jongelui zien voor wie het menens was, geheel in de geest van de tijd.
Destijds waren The Lords te onbetekenend om een stap over de landsgrenzen te maken, laat staan dat er van een Europese tour sprake kon zijn. Europeanen moesten destijds genoegen nemen met Yo MTV-raps!, het TV-programma dat indertijd veruit de voornaamste connectie met de bron vormde. Pas in deze eeuw waren The Lords sporadisch ook in Europa te zien. Dat heeft ongetwijfeld veel te maken met een aanhoudende gezonde belangstelling vanuit het oude continent voor old-skool boombap. Het drie optredens omvattende klubtoertje dat de Lords in Nederland doen (Patronaat/Haarlem Paard/Den Haag, Willemeen/Arnhem) trekt dan ook volle zaaltjes. Wellicht heeft het er ook iets mee te maken dat hun vorig jaar verschenen vijfde album ‘So Legendary’ min of meer een Europees product is want het verscheen onder auspiciën van de Duitse productie-crew Showgoons.
Geen band zo sterk als middelbare schoolvriendschappen, zegt men weleens. Zo ook The Lords of The Underground, zij ontmoetten elkaar ooit op een highschool in Newark, New Jersey en zijn sindsdien onafscheidelijk. Echter, in het Patronaat blijkt dat hun deejay Lord Jazz er niet bij is. ‘He couldn’t make it,’ luidt de simpele verklaring. Hij wordt vervangen door een van de Showgoons-jongens die zich met gepaste distantie gedeisd houdt. Overigens, geloof het of niet maar van de drie klust DoItAll in het dagelijkse leven bij als gemeenteraadslid!
Opmerkelijk is dat in het Patronaat een heel ander beeld ontstaat dan wat Yo MTV raps! destijds voorschotelde. Rappers DoItAll en Mr Funky blijken hele relaxte, uiterst aimabele gasten die veel lol hebben in wat ze doen. Met bakkenvol aanstekelijk plezier nemen ze de zaal op sleeptouw. De interactie tussen de twee vijftigers is vrolijkmakend waarbij hun leeftijd hen niks lijkt te deren. Van gangsta-strapatsen is niks te merken, al is de bravoure nog volop aanwezig. Tegelijkertijd stellen de boys zich nederig en dankbaar op. Ondanks het feit dat het publiek feitelijk naar een duo staat te kijken in plaats van het trio wat LOTUG in essentie is, realiseer je je al snel dat deze jongens in wezen de enige echte troonopvolgers van RUN DMC waren / zijn, inclusief doldrieste dansjes en heerlijke onzinrijms. Net als die van Run DMC kennen de LOTUG-tunes steevast een aanstekelijk en makkelijk meezingbaar refrein, nou kom daar maar eens om bij Kendrick Lamar! Verder valt op dat van hun oude hits vooral ‘Chief Rocka’ het live uitstekend doet, ze spelen het zelfs tweemaal. Al heeft de populariteit van dat nummer natuurlijk ook veel te maken met The Notorious B.I.G, die het prominent zou samplen in zijn ‘Machine Gun Funk.’ De tweede keer dat ze het spelen wordt de muziek even stilgezet en staan ze even stil bij het stukje tekst dat Biggie ook al zo tof vond en dat als een heuse beginselverklaring de zaal wordt ingeslingerd:
BUT THEY DON’T UNDERSTAND HOW I FEEL ABOUT THE FUNK / I WALK WITH THE FUNK / I TALK WITH THE FUNK / I EAT WITH THE FUNK / I SLEEP WITH THE FUNK / I LIVE FOR THE FUNK / I’LL DIE FOR THE FUNK
Logisch toch?
Onlangs kwam het blaadje Pitchfork met hun ‘The 100 Best Rap Albums of All Time.’ Op nummer 1 daarvan staat ‘The Infamous’ van Mobb Deep uit 1995. En raadt eens wie er binnenkort op de Patronaat-planken staat?