Door Onze Martijn
Op het hoogtepunt van de hittegolf is uw reporter helemaal naar Groningen gestuurd. Geen tijd voor Keti Koti of een dagje strand, want Neil Youngs optreden in het kader van zijn Love Earth Tour moet gerecenseerd. Iemand moet het doen. En opa Neil (ja hij is opa, maar namen en aantal van zijn kleinkinderen zijn niet publiekelijk bekend) wordt dit jaar tachtig! Dus het kan zo maar eens zijn laatste optreden in Nederland zijn. Alweer, want wacht: dat zeiden ze de vorige keer dus ook.
Neil (wij mogen Neil zeggen) begon zijn tour met zijn begeleidingsband The Chrome Hearts twee weken geleden in Zweden. Na de clash tussen Trump en Zelensky in februari kondigde Neil aan dat hij ook naar Oekraïne zou afreizen voor een gratis concert. Maar dat concert is afgelast vanwege veiligheidszorgen. Tot eind juli toert hij nog rond in Europa en daarna troubadourt hij nog twee maanden door Canada en de VS. Andere continenten laat hij deze keer lekker links liggen.
De afgelopen decennia trad Neil in Nederland altijd op in overdekte zalen, met perfecte geluidskwaliteit, dito airconditioning en soms zelfs zitplaatsen (wij herinneren ons zijdezacht pluche in de RAI te Amsterdam). Maar na Groningen weten we: Neil Youngs muziek dient buiten te worden opgediend op een dorre grasmat, in de verzengende avondzon, met stoffig zweet op je voorhoofd, een vleugje wietlucht en in geluidsgolven die traag over het terrein rollen. Het veld gevuld met ouwe hippies en dragers van houthakkersbloezen, cowboyhoeden of allebei tegelijk.
Meteen maar onze conclusie: Neil Young is de hele avond steengoed! Hij is vurig als nooit tevoren. Misschien helpt het dat hij als protestzanger de laatste jaren zoveel heeft om tegen te protesteren. Tegen Trumpie natuurlijk. En Elon. En tegen dezelfde klimaatverandering waar we dan wel weer lekker deze hete dag aan te danken hebben. Door een megafoon toetert hij te pas en te onpas de ene aanklacht na de andere in onze oren. Maar het wordt daardoor allerminst een sombere avond. Ome Neil straalt vooral hoop en kracht uit. Wij zijn met meer als hunnie! Zijn stem is rafelig maar raak, net als zijn gitaar die soms ook wat last van de hitte lijkt te hebben.
Ondanks al dat geprotesteer speelt hij juist niet Let’s Roll Again, het nummer van zijn meest recente album van zijn nieuwe album Talkin’ to the Trees waarin hij fascisten oproept om vooral een Tesla te kopen. Dan zijn ze makkelijker te herkennen. Waarschijnlijk vind Neil dat nummer bij ons niet nodig, omdat hij weet dat er hier geen fascisten wonen.
Maar toch: uw reporter maakte zich wel een beetje zorgen om deze vleesgeworden totempaal van de protestgeneratie. Is hij niet te vurig? Heeft ‘ie wel goed gesmeerd? Vergeet hij niet om genoeg water te drinken? Al na één nummer loopt Neil rood aan en gutst het zweet van zijn voorhoofd. Hoog op het podium staat hij met zijn volledig zwarte kleding (alleen een gouden maple leaf op z’n shirt) vol in de zon. Het zou toch wat zijn als hij hier en nu in het harnas sterft. Het zou een goed verhaal zijn voor De Kettingzaag, maar liever zien we hem nog een tijdje de wereld redden.
Neil opent zijn set van een uur of twee met het nummer Ambulance Blues van het album On the Beach uit 1974, dat bekendstaat als een van zijn meer duistere, maar ook meer persoonlijke platen. Het is een rustig en relatief onbekend nummer, lekker om er even in te komen. Maar daarna gaat de versterker vol in distortion bij Be The Rain. “Save the planet for another day” is kritiek op politici die klimaatproblemen voor zich uitschuiven in plaats van actie te ondernemen.
De daarop volgende nummers kunnen we allemaal fijn meezingen: When You Dance I Can Really Love, Cinnamon Girl, (Why Do I keep) Fuckin’ Up, The Needle And The Damage Done, Harvest Moon en zijn ode aan de punk Hey Hey, My My (Into The Black). Bij dat laatste nummer moet je bij “better to burn out than to fade away” vaststellen dat Neil zelf zijn eigen adviezen niet echt heel strikt opvolgt. Gelukkig maar voor ons, want van awayfaden is er bij deze kwieke mastodont nog allerminst sprake.
Het volgende, ingetogen nummer Looking Forward maakte Young met zijn kornuiten Crosby, Stills en Nash. Daarna pakt hij de megafoon er weer bij voor Sun Green van het album Greendale (2003). Het is een aanklacht tegen morele schijnheiligheid in een tijd van media-illusies, politieke onrust en sociaal verval. Neil vat het allemaal samen in een welgemeend “Vote him out!”, dat het hele veld uit volle borst meebrult. Daarna is het even bijkomen met lekker lange gitaarsolo’s in Love And Only Love.
Het publiek vermaakt zich ondertussen ook nog met pa en ma scholekster die hoog boven het festivalterrein een drone proberen weg te jagen. En nou maar hopen dat wij met tienduizenden niet alsnog hun nestje aan het vertrappen zijn.
We zijn al een tijdje benieuwd wanneer Neil achter het vintage orgeltje zal plaatsnemen dat vanaf het begin op het podium staat te pronken. Dat orgeltje stond in 1996 ook al op het podium in Ahoy. Daar en op het album Unplugged (1993) gebruikte hij het voor Like A Hurricane. Maar bij de eerste akkoorden van dat nummer (het publiek veert op) maakt hij geen aanstalten. Is hij vergeten dat hij dat ding heeft meegebracht? Daar lijkt het wel een beetje op, want bij het volgende nummer, Name Of Love, eveneens gemaakt met Crosby, Stills en Nash, spoedt hij zich dan toch naar het orgel. Dat is in de roos! Het orgel voegt soul en sfeer toe aan de orgelloze albumversie die wij zo goed kennen.
Tot slot worden we getrakteerd op de klassiekers Old Man en, als toegiften, Throw Your Hatred Down en natuurlijk Rockin’ In The Free World. Geen moment verslapte Neil. Het had alles wat je verwacht van een Neil Young concert. We zijn vol vertrouwen dat ‘ie over vijf jaar geleden weer gewoon bij ons komt rocken, hopelijk in een iets vrijere en ook iets koelere wereld!